Sumilang

Nakapukaw ng aking interes ang blog post ni Ederic ngayon, “EDSA 2: isang “pagkakamali” ng simbahan?”

Ito ay bunga ng reaksyon niya sa dokumentong isinulat ni Fr. Sid T. Marinay, na inilabas kamakailan ng Archdiocese of Manila. Ang “The Contemporary Brand of Political Activism of the Catholic Bishops’ Conference of the Philippines (CBCP): Strengthening Political Structures to Solve and Prevent Political Crises”

Ayon sa pagkakahimay ni Ederic, tila ipinapalabas ni Fr. Marinay na ang EDSA 2 ay isang “pagkakamali” ng simbahan sa dahilang hindi dapat ito nangingialam sa buhay pulitika ng bansa. Nakabase ito sa doktrinang hiwalay ang estado at ang simbahan.

Sang ayon ako kay Ederic nang sabihin niyang:

Hindi ko maintindihan kung paanong ang pakikiisa ng Simbahan sa mga kilos-protesta laban sa katiwalian — sa mga kademonyohan ng ating mga lider — ay magiging isyu ng pagkakahiwalay ng Simbahan at Estado. Sa tingin ko, kung sinasamahan o pinamumunuan lamang ng Simbahan ang mga kasapi nito sa pagsasabuhay ng karapatan nilang humingi ng isang mabuti at makatarungang pamamahala, sakop ito ng Bill of Rights ng ating Saligang Batas. Ang masama ay kung tuwirang didiktahan ng Simbahan ang pangulo na ipatupad sa gobyerno ang mga utos ng Simbahan.

Tama rin naman si Fr. Marinay na hindi dapat magdikta ang simbahan sa kung paano papatakbuhin ang ating gobyerno dahil hindi naman ito ang bokasyon nito, pero tungkulin ng simbahan na ipaalala at umalalay sa mga tao tuwing kumikilos sila para itaguyod ang anumang matuwid, demokratiko at makatwiran.

Sa ganitong punto, hindi na ang simbahan ang nagsasabi sa kung ano ang gagawin sapagkat nagawa na nila ang kanilang tungkulin, iyon ay ang ipaalala sa mga tao na mayroon silang dapat gawin. Ang mga susunod na hakbang ay dapat ipaubaya na sa taumbayan dahil sa kanila nagmumula ang kapangyarihan ng estado at gobyerno, ika nga sa Latin, “vox populi, vox dei” at ito ang esenya ng demokrasya.

Kung hindi man sang-ayon ang pamunuan ng simbahan sa mga gagawin ng taumbayan, ay huwag sanang mag-inarte o mabahala ito, dahil ang mga tao ang simbahan na siya namang bumubuo sa katawan ng Maykapal.

Tungkol naman sa EDSA 2 o anumang direktang pagkilos ng taumbayan, hihiramin ko muli ang sinulat ni Fr Marinay;

The current direction of the CBCP to strengthen political institutions to solve and prevent political crises is a kind of a corrective measure of EDSA II which weakened political institution in the sense that it did not wait for the verdict of the Senator-Judges in the impeachment case against Pres. Estrada. It did not respect the rule of law. It did not give the duly instituted political institution a chance to assert itself and prove its strength to handle such a political turmoil. For this reason, the CBCP did not mention EDSA II, for it did not help strengthen our political institutions. The parliament of the streets, also known as mob rule instrumental in the ouster of Erap Estrada was a shortcut to achieve political change. It was counterproductive, for it weakened our political structures.

Muli sang-ayon ako kay Ederic na hindi dahil nagkamali si Gloria Macapagal-Arroyo ay kamalian na rin ang EDSA 2. Hindi ang EDSA 2 ang nagpahina sa mga institusyong pampulitikal kung hindi ang mga kurakot at traydor na opisyales na nagpapatakbo sa mga ito, at nangunguna si GMA.

Nakakalungkot na umabot sa ganitong punto na ang CBCP mismo ang tatalikod sa diwa ng EDSA. Tiyak akong naghuhumilagpos ang yumaong Cardinal Sin saan man siya naroon ngayon sa ginagawa ng mga kasama niyang Obispo’t taong simbahan.

Ang hindi masyadong napag-uusapan noon at hindi rin binigyang pansin ni Fr Marinay ngayon ay kung paanong napahina din ng Administrasyong Arroyo ang CBCP bilang institusyong matatkbuhan ng taumbayan sa panahon na wala silang ibang matatakbuhan upang ipaglaban kung ano ang nararapat at wasto. Paano? Sa pamamagitan ng mga envelopes na kumalat sa mga kasapi ng CBCP.

Sa ganitong punto, hindi na lamang ang mga “political institutions” ang mahina ngayon, ang lipunang Pilipino, kasama ang Simabahang Katoliko sa ngayon, ay bulok na at malapit nang mapalitan.